De Marne, een departement waarnaar een van de twee beslissende veldslagen van de Grote Oorlog is vernoemd en tegenwoordig nog talrijke littekens vertoont, getuigt van de bittere strijd die er tijdens de hele Grote Oorlog, van 1914 tot 1918, woedde.
Het tracé van het voormalige oorlogsfront is afgebakend door emblematische monumenten en talrijke begraafplaatsen. Hier in de Marne, het departement met de meeste militaire graven van Frankrijk, namelijk 164.145 soldatengraven, zijn talrijke nationaliteiten op respectvolle wijze vertegenwoordigd.

Het landschap wordt gekenmerkt door een uitgestrekte middenvlakte, die aan de noordkant door het Ardense bos, aan de westkant door het Parijse plateau en aan de oostkant door het Argonne-massief omgeven wordt. De licht glooiende vlakte heeft slechts één obstakel, de dalweg van de rivier de Marne, en wordt doorkruist door verkeersassen die altijd van groot strategisch belang zijn geweest.


EEN SPECIFIEK EN BESLISSEND FRONT

Aan het einde van de zomer van 1914 werd het Duitse offensief bij de Marne gestopt en werd de vlakte, van het drasland van Saint-Grond tot het Saulxdal, de inzet van de eerste slag aan de Marne. Maar deze overwinning bood slechts even respijt en het front werd gevestigd in het noorden van het departement. De oorlogvoerende strijdkrachten, die over een gelijkwaardige vuurkracht beschikten, stonden tegenover elkaar en voerden een tragische stellingenoorlog. Voor het eerst in de geschiedenis werd er een oorlogsfront gevormd dat onafgebroken door het hele departement liep: van het Chemin des Dames tot aan de Argonne zorgden de gevechten voor misvormde landschappen, verpletterde bomen, vernielde dorpen en een enorm aantal slachtoffers.

Bois-Sabot.jpg

Bois Sabit

Het hele jaar 1915 werd gekenmerkt door een reeks Franse (in de Champagnestreek) en Duitse offensieven (in de Argonne) waardoor de 5 dorpen Tahure, Ripont, Hurlus, Perthes-les-Hurlus en Mesnil-les-Hurlus voor eeuwig zijn verwoest. De door de aanvallen bereikte winst was onbeduidend en de manschappen van beide kampen, die volkomen uitgeput waren, trachtten zo goed als het kon hun stellingen te organiseren.

 

VERSTERKING VAN UIT DE HELE WERELD

In verband met 1916 kan worden gezegd dat een betrekkelijke rust bezit nam van het Champagnefront. In het kader van met Rusland afgesloten akkoorden werden er twee Russische brigades naar de Champagnestreek gestuurd. Ze betrokken beurtelings de stellingen tussen Suippes en Reims (de hoeve van Espérance, het fort La Pompelle en het Saint-Thierry-massief). In de lente van 1917 brak met de slag bij het Chemin des Dames ook de slag bij de Monts de Champagne uit. De Russen namen toen het dorp Courcy weer in, maar opnieuw werden er 3 dorpen, namelijk Nauroy, Moronvilliers en Sapigneul, alsook het gehucht Neuville, van de kaart geveegd, waardoor ze voor altijd verdwenen.

Fort-de-la-Pompelle---Obus.jpg

 

VAN DE TWEEDE SLAG AAB DE MARNE NAAR DE VREDE

In 1918 wilde Duitsland het voltooien en startte het in de lente verscheidene keren een offensief. De beslissende actie vond nogmaals in het hart van de Marne plaats. In juli voerden de geallieerden een tegenaanval uit en zagen de Duitsers zich gedwongen om zich terug te trekken. Dit was de tweede slag aan de Marne die het startpunt vormde voor het heroveren van het grondgebied. In de herfst werd het front verder verplaatst naar de Ardennen en werd de Wapenstilstand op 11 november ondertekend.

 

DE PERIODE NA DE OORLOG

Na de oorlog keerden de vluchtelingen terug in een verwoest landschap en herkenden velen hun eigen land niet meer. Naast de vernielingen lag de grond ook nog vol munitie die niet was ontploft, waardoor deze onbewerkbaar en gevaarlijk werd. In de Marne zijn er, meer dan in menig ander gebied, nog sporen van de nagedachtenis te vinden: 52 Franse en buitenlandse necropolen, 8 dorpen die voorgoed verdwenen zijn, ossuaria en monumenten met indrukwekkende afmetingen, die de omvang van het onheil weergeven en getuigen van het leed van onze voorouders.

Het is dus geen toeval dat het concept van een duurzame wereldvrede in de Marne is ontstaan: dit idee was afkomstig van Léon Bourgeois, die zijn hart verpand had aan de Marne, de geestelijk vader was van de Volkerenbond alsook winnaar van de Nobelprijs voor de vrede in 1920. In diezelfde tijd werd Reims, vanwege haar emblematisch verleden vol lijden, het symbool voor de Frans-Duitse verzoening en de vrede tussen de volkeren.

incendie-cathédrale-de-Reims - Copie.jpg

Ook tegenwoordig toont men in de Marne de wil om niet te vergeten, met name dankzij een indrukwekkend en bijzonder herdenkingserfgoed. Via talrijke sites kunt u het verleden ontdekken en beter begrijpen:

- Monument van Mondement, ter nagedachtenis aan de eerste slag aan de Marne
- Mémorial Dormans, herdenkingsmonument voor de twee slagen aan de Marne
- Het fort de la Pompelle, historische site en museum met kwalitatief hoogstande collecties
- Het Ossuarium van Navarin (veldslagen in the Champagnestreek)
- De Russische kapel van Saint-Hilaire-le-Grand
- Het Amerikaanse monument van Le Blanc Mont
- De Main de Massiges en Hoogte 191
- Het interpretatiecentrum van Suippes « Marne 14-18 »
- Het Ossuarium van La Gruerie en het kamp van het Moreaudal (Argonne)